|
در اكثر موارد، مهم ترين علت مسموميت هاي دارويي، خود درماني است. عده زيادي از بيماران هنگامي كه مريض مي شوند، خودسرانه نوعي از داروها را براي خود تجويز مي كنند و بسيار هم راضي و خوشحال، اين داروها را ميل مي كنند. عده اي ديگر كه مدت طولاني مجبور هستند درمان دارويي خود را ادامه دهند، علاوه بر داروهاي تجويز پزشك، انواعي از داروهايي را كه در داروخانه منزل نگهداري كرده اند، دراين مدت مصرف مي كنند. به عنوان مثال، شخصي كه داروهاي ضد انعقاد خون مصرف مي كند، خودسرانه مصرف داروي ضد التهاب را نيز شروع مي كند كه نتيجه تداخل اين دو نوع دارو، خونريزي شديد است. يا اينكه مثلابسياري از بيماراني كه از بي خوابي رنج مي برند، دوز بالايي از داروهاي خواب آور يا آرام بخش را مصرف مي كنند. اين داروها براي افراد مسن، باعث خواب آلودگي مي شود كه زمين خوردگي يا اتفاقاتي ديگر را در پي دارد. از ديگر نمونه هاي اين قبيل گرفتاري ها، مي توان به كساني اشاره كرد كه پزشك براي آنها مسكن (از مشتقات مورفين) تجويز مي كند و در حالي كه دچار يبوست شده اند، براي رفع مشكل خود اقدام به خوردن مقدار بالايي از قرص هاي ملين انرژي زا مي كنند. در نتيجه حجم بالايي از مواد معدني بدن را از دست داده كه منجر به ضعف و اتفاقات ناگوار ديگر مي شود. همچنين بايد گفت كه تداخل بين داروهاي ضدافسردگي با داروهاي خانواده بنزوديازپين (كليه داروهاي آرام بخش ضعيف مانند ديازپام، كلر ازپات و...) بسيار خطرناك بوده و نبايد از آن غفلت كرد. افراد آسيب پذير در برابر مسموميت هاي دارويي سالمنداني كه چند نوع دارو مصرف مي كنند و يا دچار نارسايي كبد يا كليه هستند، در اين باره بسيار حساس هستند. مي دانيم كه وقتي كبد سالم باشد، متابوليسم دارو به خوبي انجام مي گيرد اما وقتي كبد دچار ناراحتي و نارسايي باشد، همين دارو ممكن است براي بدن سم محسوب شود. در مورد كليه ها نيز بايد گفت كه بسياري از داروها در كليه ها تصفيه مي شوند كه در صورت نارسايي كليه، اين عمل به خوبي صورت نمي گيرد و در نتيجه مقدار بالايي از دارو در پلاسماي خون باقي مي ماند. همچنين افراد مبتلابه بيماري هاي مزمن مانند ديابت، صرع، آسم و ... را نيز جز گروه آسيب پذير به شمار آورد. احتمال تداخل دارويي در اين اشخاص كه مجبور هستند هميشه دارو مصرف كنند، رايج است. بيشترين داروهايي كه بدون نسخه ، در سطح بالايي به فروش مي رسد و عوارض عدم رعايت دستورات لازم در مصرف آنها مسكن ها، ملين ها، داروهاي ضدسرفه، دهان شويه ها و داروهاي ضدجوش بيشترين داروهايي هستند كه مردم براي درمان درد و بيماري هاي ساده و معمول استفاده مي كنند. در مورد احتمال عوارض اين داروها بايد به اين نكته اشاره كرد كه احتمال خطر براي كساني كه طولاني مدت دارو مصرف مي كنند، به علت تاثير متقابل داروها بسيار شديدتر از كساني است كه بيماري خاصي ندارند. داروهاي ضدسرفه اگر درست مصرف نشود موجب تشديد برونشيت شده و مصرف زياد اين داروها خواب آلودگي را در پي دارد. استفاده مكرر داروهاي ملين باعث كاهش آب بدن و اختلالات بيولوژيك در مقدار كلسيم و پتاسيم شده كه زمينه بروز بيماري فشار خون را به دنبال دارد . بعضي از مسكن هاي معمول از گروه آسپرين ها مي توانند خونريزي هاي روده اي را در پي داشته باشد. محلول هاي شستشوي چشم كه وارد خون مي شوند اغلب حاوي موادي هستند كه با ديگر داروها تداخل پيدا مي كنند. ويتامين د كه در دوز خيلي بالاتجويز مي شود احتمال تشكيل رسوب كلسيم و... را در پي دارد. كساني كه خودسرانه دارو مصرف مي كنند، چه نكاتي را بايد قبل از مصرف رعايت كنند؟ اولين نكته اين كه اگر بدون نسخه دارو مي خرند، حتما با داروساز در مورد دارو مشورت كنند. قبل از اينكه دارويي را كه در منزل داريد، مصرف كنيد، مجددا بروشور آن را بخوانيد چون ممكن است در اين مدت جز افرادي قرار گرفته باشيد كه دارو براي آنها مضر است. نكات مهم پيش از مصرف داروهايي كه پزشك تجويز مي كند: ابتدا بايد از پزشك پرسيد كه چه داروهايي تجويز كرده است تا اگر سؤالي وجود دارد بتوان آن را از پزشك يا داروساز پرسيد. حتما بايد داروها را مطابق با دستور پزشك مصرف كرد و خودسرانه نبايد بعضي از آنها را حذف كرد. دوره درمان بايد كامل طي شود. در مورد درمان هاي طولاني مدت، مرتبا بايد درمان را ارزيابي كرد. در صورت بروز علائم غيرمنتظره پس از مصرف دارو، بايد بلافاصله با پزشك يا داروساز مشورت كرد. و نكته آخر اينكه بدون نظر پزشك، مصرف دارو را ناگهان قطع نكنيد.
|