لواشک چيست؟
لواشک در واقع نوعي عصاره گرفته شده از ميوه هاست که متخصصان تغذيه به آن اکستراکت مي گويند و با خشک کردن بدست مي آيد.
خشک کردن از ساده‌ترين و متداول‌ترين روشهاي نگهداري مواد غذايي است که عمري به اندازه تمدن بشر دارد و امروزه در کشورهاي مختلف به شکلهاي گوناگون از روشهاي سنتي تا الگوهاي صنعتي انجام مي شود.
امروزه با توجه به توسعه صنايع غذايي روشهاي تهيه لواشک هم تحول يافته و نمونه هاي نوين اين محصول با نظارت بهداشتي کافي توليد مي شود.
بنابر اين اگر دوستداران لواشک از محصولات بسته بندي شده که با پروانه هاي بهداشتي توليد مي شوند استفاده کنند/ ديگر لازم نيست نگران آلودگي آن باشند.
اما آيا بهداشتي بودن لواشک و نداشتن آلودگي ميکروبي به معناي اين است که مصرف آن خوب است ؟ آيا مي توان مصرف لواشک را به افراد مختلف توصيه کرد؟
به نظر مي رسد براي يافتن پاسخ اين پرسش لازم است غير از جوانب بهداشتي ارزشهاي غذايي لواشک را بهتر بشناسيم.
آيا لواشک مغذي است؟
گرچه اين محصول خشک شده‌ از ميوه هاي متنوع توليد مي شود و با طعمهاي مختلف از بازار مصرف خوبي در ايران برخوردار است اما حقيقتا تاکنون کارهاي علمي و پژوهشي چنداني براي ارزيابي ارزش غذايي آن صورت نگرفته است.
دکتر حسيني متخصص تغذيه و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران در پاسخ به اين سوال که مواد مغذي لواشک چيست و ارزش تغذيه اي آن تا چه حد است گفت : غير از نمک که براي جلوگيري از فاسد شدن انواع لواشک هاي صنعتي به مقدار زياد به آنها اضافه مي شود و از معايب اين ماده غذايي محسوب مي شود ريزمغذي هاي مفيد و برخي ويتامينها در لواشک به ميزان خوبي وجود دارد و چون ماده اوليه لواشک انواع ميوه هاست بنابر اين مصرف آن تا حدي فوايد ميوه را دارد و به مصرف پفک يا چيپس ترجيح دارد.
اين متخصص تغذيه نداشتن کالري بالا را مزيت ديگر لواشک به عنوان يک خوراکي بين غذاها دانست و گفت مصرف شيريني ها و چيپس و مواد مشابه همگي به علت کالري بالا چاقي در پي دارند که خوشبختانه اين مشکل با لواشک بروز نمي کند.
آيا لواشکهاي صنعتي استاندارد است ؟
در زمينه کيفيت لواشک تاکنون پژوهشهاي معدودي انجام شده که يکي از جامع ترين آنها اولين طرح تحقيقاتي صنعت لواشک کشور با هدف بررسي کيفيت لواشکهاي تهيه شده از سيب است. در اين تحقيق راههاي بهينه‌سازي و بهبود ارزشهاي غذايي اين نوع لواشک با توجه به تاثير مستقيم شرايط خشک کردن و تغليظ مطالعه شد و با استفاده از دستگاههاي هموژنايزر و هواگير تمام ويژگيهاي مختلف فيزيکي ، شيميايي ، تغذيه‌اي و ميکروب شناختي نمونه هاي مختلف استاندارد شدند.
اما درباره ديگرانواع لواشک تاکنون مطالعه اي در کشورمان صورت نگرفته و در پژوهش جامع روي لواشک سيب هم استاندارد مواد مغذي آن بررسي نشده است.
لواشکها با هم چه فرقي دارند ؟
دکترحسيني معتقد است چون لواشک نوعي عصاره تغليظ شده ميوه هاست خواص آن را بايدبا توجه به ميوه اوليه شناخت.
در اين زمينه جالب است بدانيم لواشک آلو براي درمان يبوست مفيد است و لواشک سيب اثر عکس دارد.
لواشک زغال اخته هم با توجه به مواد ضد ميکروبي خود مي تواند در پيشگيري از عفونتهاي ادراري در خانمها مفيد واقع شود.
خلاصه آن که گرچه لواشک را اغلب افراد وقتي هوس مي کنند با ميل و اشتها مي خورند ولي بايد قبل از ميل کردن آن به بهداشتي بودن و خواص غذايي آن هم توجه داشته باشند